Cite this: eDIL s.v. dá or dil.ie/14080
Last Revised: 2013

Forms: dau, dé-, dó, dé-, dó, dá-, dá, dai, di, dí, da, dá n-, díb, díb, dá n-, dá, dá n-, dé, dó, dá, dó, ar dhó, dó, dó, ndó, ndé, dí, dó, dó

num card. number two , preceding its substantive. OIr. m. nom. acc. gen. daᴸ , f. nom. acc. diᴸ gen. daᴸ , neut. nom. acc. gen. da n-, m. f. n. dat. dib n-, deib n- (Sg.).

Abs. dau. Cpd. dé- ( Zeuss 301 ). The mark of length is frequently omitted.

Wb. 2 c 21 . 4 c 12 . 4 d 10 . 13 a 9 . 18 d 9 . 20 d 5 . 24 b 22 . 30 c 17 . ML 2 b 11 . 2 d 2 . 14 c 6 . 26 b 14 . 26 c 1 . 26 c 2 . 31 b 5 . 34 d 6 . 38 c 16 . 44 b 10 - 11 . 45 c 9 . 46 a 21 . 46 a 24 . 46 b 30 . 46 c 30 . 58 a 11 . 67 d 14 . 73 b 3 . 74 d 7 . 75 d 4 . 77 b 11 . 112 d 1 . 131 a 2 . 138 d 1 . Sg. 8 a 11 . 16 b 6 . 32 a 8 . 45 b 19 . 106 b 17 . 120 b 4 . Tur. 2 . BCr. 3 c . 18½ d . 31 b 2 . 31 d 3 . 33 a 4 . 33 b 9 . 35 b 1 . 42 b 1 . 45 c 3 . Bvi 9. 22 . 23. 42 . Computus Vat. 12 . Thes. ii 238. 10 ; 238. 18 ; 240. 16 , 20 ; 249. 2 , 11 ; 253. 20 ; 254. 1 , 15 ; 266. 14 ; 271. 11 . (Cf. ib. 310. 33 ; 311. 30 ; 313. 16 ; 315. 39 ; 325. 5 ; 326. 24 ; 334. 44 ; 335. 27 ; 338. 3 ; 346. 43 ; 347. 3 ; 349. 11 ; 365. 1 ).

Mid.Ir. m./neut. nom. acc. dáᴸ, díᴸ , f. nom. acc. díᴸ, dáᴸ . m. f. neut. gen. dáᴸ, dá n-, dat. díb n-, díb; dáᴸ, dá n-.

Abs. dó (rhyming with óg, LL 155 b 50 . saebró, 156 b 43 ) Cpd. dé-. Mark of length frequently omitted.

MOD.-IR. ' dhá'. Abs. dó. Cpd. dá-.

dá with femin.: dá duain déc, SR 114 b . eter da láim, ib. 5996 . in da sreith, LU 119 b 29 ( na dí sreith, AFM A.D. 1156 ). itir a da láim, TBC-LL¹ 1604 LU (a dai YBL). itir da fert, 690 LU (dia YBL, di fert, 703 YBL). da ingen déc, LL 319 c 13 . Acall. 4090 . 4132 . 4171 . 4637 . ZCP ii 134 § 5 . BB 4 a 22 . 5 a 25 , 39 . mo da láim...mo da ṡúil, LL 147 a 30 . da rígráith, 15 a 14 ( = di r., BB 42 b 55 ). dá ráith, Acall. 4755 . 4757 . 4766 . dá sleig, TBC-LL¹ 1085 . 1780 Y. Cf. further Acall. 4090 . 1979 . 1897 . BB 5 b 29 . Lec. 336 a 21 . TE 4 Eg. RC viii 54 ; xv 203 (179) . Ériu v 208 . Todd Nenn. 126. 10 .

dí with masc.: in dí sceoil seo, Mon. Tall. 154. 26 . dí mér, ib. 150. 38 . dí macc, RC xii 94 § 123 . di each, Laws v 242 . di cháicait, Thes. ii 315. 39 . dí marcṡloigh, AU ii 62 . in dí Chonan aile, FDG 698 . dí salm, LB 251 a 37 .

gen. da'. Sliab Dá Chích nAnand, LL 144 b 48 . do thorad a dá lám, TBC-LL¹ 489 Y. BDD § 2 . §58 . §60 . Eochaidh dá ṁagh, Hy Fiach. 4. 8 ; 8. 1 . ib. 164. 13 ; 166. 10 , 16 . Tír da glas, TFrag. 134. 12 . dá n-: Elam na da nglassúl nglan, LL 192 b 39 . Acall. 5251 . imb deithbir na dá nuġ nurchoidech, MR 110. 4 ; 146. 11 .

dat. díb n-: na bu díb nechaib...napu díb lámaib LL 123 b 1 . isa dib noxalaib, TBC-LL¹ 1202 Y. díb: asna dib berlaib, Lec. 338 b 31 . TBC-LL¹ 178 . 523 . 1153 . 1160 Y. Ériu ii 204 § 22 . BB 10 b 33 . Lec. 342 b 3 . 356 b 50 . SG 257. 4 . dá n-: for da nechaib diana, LU 80 a 32 . TBC-LL¹ 1972 . fora da nechaib déc, BB 7 a 25 . dam co nda mbeind óir, CRR § 5 . for dá nócbuaib, LB 128 a. dán dáe : na da feraib déc, TBC-LL¹ 2910 . don dá thóisech déc, Ériu v 152 (126) . don dá chineadh, Hy Fiach. 106. 2 . isin dá dhligheadh, ib. 74. 2 .

Neuter dá n-: da nocht ṁbliadna, LL 128 a 46 . a dá nó, BDD § 88 . loiscis in gaeth mo dhá nó, Ériu ii 229 st 4 . mo da noo, Corm. Anecd. iv p. viii . 6 f.b. . da no pill, YBL 76 a 35 . dá ndroch, TBC-LL¹ 3391 Y. da nall ndualcha, FB § 45 . dá naill nórda, TBC-LL¹ 2560 Y. da nag, CRR 125. 5 f.b. . Replaced by dác (dá chét).

Nom. acc. dá n-: aireccar in da nech, ZCP viii 120. 17 . itir cach dá nánraid nincomlaind, MR 176. 5 . dá bráthair a ndá nathair, Anecd. iii 57. 24 . co nderna dá nordain de. TBC-LL¹ 2501 Y. da noss (nom.) LL 246 b 40 .

dé. Instances of a form dé are: na de lurgain (nom.) BDD § 2 LU. eter dé notlaic, Mon. Tall. 138. 30 ( = dí n., ib. 22 ). a dé láim, ib. 150. 16 (acc.). mo de no, Corm. 1059 Y. (nom. neut.). Cf. further Laws i 228 . O'Don. Suppl. s.v. cuae .

Abs. dó (dau) after the definite article: inna dó aili the other two Rawl. 147 a 50 (cf. inna dau sa ón, Ml. 31 b 5 ), and in the prepos. phrases mentioned below. Elsewhere always a dó (Mod. id.): a dó dá cóic twelve Rawl. 147 b 51 ( = LL 146 a 5 ). a dó nóchat ninety-two ZCP iii 18. 13 ; cf. a dáu coicat fifty-two BCr. 42 b . a dó ille ┐ a dó anund, Corm. s.v. deach . a dó díbhsin, Lib. Flav. ii 15 b 2 . 13 . OCT 5.5 . —a ocht do do Domnall ten (sc. years) LL 182 a 5 .

PHRASES: dib línaib on both sides, both . ba miscuis atroilliset dib línaib they had both deserved hatred, Wb. 4 c 15 . 5 d 38 . 9 d 5 . Sg. 6 a 3 . a mbátar ina tig dib línaib, TE 10 LU. dún d.l., SR 1782 . foraib d.l., FDG 63 . eturro d.l., Cog. 178. 9 . doib d.l., 23 E 26 p. 13 .

cechtar (nechtar) dá líno each of the two, Sg. 162 b 2 . Laws pass. , v. 1 lín.

cech dá distrib. laeg la cech da boin ┐ nasc créduma eter cach da laeg, LL 51 a 18 . itir cach dá nánraid, MR 176. 5 . itir cach da chur, 176. 11 ; 178. 13 .

ar dó (i.e. ar dhó) in two: randsat Hérinn ar do, LL 17 a 28 . ata crand in gói...arna roind ar dó, LB 158 a 28 ; ib. 125 a 1 . TFrag. 136. 13 . cor briss a druim ar dó, Acall. 2161 . ib. 2340 . 4486 . 4872 . 6943 . 6998 . Ériu iv 61 (ar dhó). ar a dó id.: doscoilt a sciath ara dó, RC xix 38 § 43 . dogerr M. ara dó, ib. 154 § 137 .

dar dó id.: ruraind Hérind dar dó, LL 261 b 30 . robriss a druimm dar dó, TTr. 2048 . CRR 51 ; = ar dó, Acall. 2161 .

i ndó id.: romemaid i ndó, Mon. Tall. 157. 9 . Sab rainni Hérend i ndó: Escir Riadda ní roengó, LL 155 b 50 . rorand Muir Romuir i ndo, 154 a 39 . 288 a 18 .

i ndé id.: commemaid a druim i nde, LU 20 b 18 . commebaid in claideb i nde, TBC-LL¹ 1305 1328 Y. rosrand in ninse i ndé (LU; ar do YBL) RC ix 4801 ; xxv 346 . Laws i 130. 25 ; ii 80. 17 ; iv 142. 14 ; ii 190. 12 (i né). YBL 114 b 46 . roscáilted i ndé fíal in tempail, LB 247 b 18 .

fo dí twice : Wb. 24 b 22 . FB § 81 (later co fo dī, Rawl. B 502 84 b 34 . See co bo dō below). fichi fa dí forty LL 181 b 19 . 127 b . fa di, Thes. ii 335. 31 . ba di, TFerbe 676 . fo dhí, AFM v 1334. 21 . BS 28. 6 . coeca laech fo dí twice fifty warriors LL 154 b 6 . a uaig dil fo dí O grave twice dear LU 119 b 41 . ba liach dhún fo dhi it was doubly piteous to us B IV 1, 84 b . Trans. RIA iii 538 § 37 . SG 310. 17 . ZCP viii 104. 17 .

fo dó déc twelve times MR 242. 8 . Acall. 4730 .

co bo dó twice : dá dagmac déc cobo dó: sét co soblad ní saebró twenty-four LL 156 b 43 ( coba do, BB 382 b 23 ).

I Two: dá macc, dí ingin, dí birit, dá nó.

II With following comparative twice as : ba dhá bhrónaighe é an oidhche sin ná an chéad oidhche, Éinín Órdha 63. 19 . dá ṁó twice as great: dochonairc meisi gan gó bean as ba dhá ṁó a beann, GJ vi 76 . Corresp. to Mid.-Ir. fo dí, fo dó.

LOC. (In some of the following Da = Do in hypocoristic names) Cell Dá Druim, C. da Chamóc. Cluain Dá Baetóc, C. Dá Chaillech, C. Dá Chrann, C. Dá Dam, C. Dá nEch, C. Dá Én, C. Dá Ḟiach ( LL 318 a 59 ), C. Dá Gamna, ZCP x 362 , C. Dá Locha, C. Dá Mael, C. Dá Ochra, C. Dá Thorc. Fosad Dá Gort. Glenn Dá Bocc, G. Dá Buaile, G. Dá Chon, G. Dá Dub, G. Dá Gruad, G. Dá Locha, G. Dá Lon, G. Dá Maige. Inis Dá Cháirech, I. Dá Dromann, I. Dá Mael. Loch Dá Chaech, L. Dá Dall, L. Dá Dam, L. Dá Éices, L. Dá Én, L. Dá Gabur. Mag Dá Chainnech, M. Dá Cheo, M. Dá Chlaine, M. Dá Chonn, M. Dá Doss, M. Dá Eo, M. Dá Gabul, M. Dá Gabur, M. Dá Gés. Sliab Dá Chích nAnand, S. Dá Chonn, S. Dá Chúl, S. Dá Duma, S. Dá Én, S. Dá Glass, S. Dá Thorc. See Hog. Onom.