áirge

Cite this: eDIL s.v. áirge or dil.ie/2027

Forms: áirmhe, áirghi

n (árach ?) See Vendr. Lex. and also Lochlann ii 210 . aircche: āille, Ériu iv 61 § 55 . :áirmhe, IGT Decl. ex. 146 . áirghi f. IGT Decl. § 3 .

(a) place for milking cows, byre, cowshed: do tét ind ingen . . . dond airgi búi oc sliab Miss, Ir. Texts i 34.1 . luid . . . dia airge .i. ceppán i Sléib Mairge, 25 . eter a portaibh-sium ┐ a airgeda, Lism. L. 2917 . tuc lat do macc isin airge, Thr. Hom. 8.9 . seacht ndoirse ar a dhúnadh ┐ . . . seacht n-airghe fā c[h]omhair gacha doruis dīoph, Feis TC 1393 . ? Of summer milking-places in the mountains: dul ó faithchi in senlis for airgi, Laws i 132.12 Comm. bui for airghi ┐ da bai dhec aice, Lism. L. 1267 . Transf. dairy produce(?): robaoi áirgi laisim o muindtir ┐ taiscit on muindtir `he had dairying and store of victuals given him by the monastery', Mon. Tall. 159.11 (§ 77) .

(b) herd of cattle: airge .i. armentum , Ir. Gl. 754 . olc lind bith cen airghi . . . ragaid di bhāi duitsi, Moling 41 . secht n-á.¤ leis .uii. fichit bo cacha hairge, Anecd. i 1.8 ( SCano 8 ). conna farcaibset leis acht vii m-bai ┐ tarb bale i robatar na vii n-airghe, YBL 113b8 . go ttuccsat airgheadha ┐ greadha iomdha leó, FM v 1288.5 . deoch acht crú a n-airgead nó a n-each / . . . ní fhuair M., Ériu iv 224.9 . mac Briain bhronnus airgheadha (: ailgheana), TD 16.11 . dá ró 'n-ar ndáil-ne Dia féin / ní bhia bó ná áirghe ar m'óidh, DDána 42.29 . ar sgaoileadh each nó áirgheadh, 74.64 . tréuda ┐ airighe, Gen. xiii 5 .

? trí hóenaig eserte: célide hi tig gobann, célide hi tig sáir, dul do chennuch cen áirche (airrdhe v.l.), Triads 74 .i. gan comhartha nó arra aige le gcennocha ní, p. 37 . Cf. áirithe.