n o, m. (O.Ir. froích, W. grug)
fraech (an tsléibhe)
IGT, Decl. § 96
.
(a)
heather, and in wider sense low scrub growing on
moorland, including bilberries, etc.
g
s. inna dærcae froích
,
gl. vaccinia
Sg. 49a10
; cf. derce ruich (vaccinia)
Thes. ii
48.11
=
derce roig,
360
(leg. ḟruīch, ḟroīg). f.¤ .i. brucus
`heather'
Ir. Gl. 565
. f.¤
(one of the losa feada `herb-trees'),
Laws iv 148.1
.
Auraic. 1157
. fraoch, fraech `
heather,
ling
' Hog. Luibhl.
pursibatum Timus .i. bilur Muiri .i. f.¤
,
ACL i 334 § 30
(a water-plant ? See fochloc).
donarlaic
... isin fraech,
LL 114a18
(
ScM. 20
). antrenn .i. sliab fraich
┐ aiteann asuiduig (= assuidiu) `a heathy mountain and
furze upon that'
Laws iv 276.20 Comm.
ni dechaid fráech
... inna béolu (of a cow)
LU 8123
(
FB 9
).
ro lommair seom
in fróech isin maigin,
Trip. 92.9 (1020)
.
baile ... aénaig
in tulach sin. nicon ro fhás f.¤ na aiten na fidh fuirre,
Ériu
xi 50
.
cosmhuil ris an bhfráoch annsa bhfásach,
Jerem.
xvii 6
.
guth circe fráoich an tsleibhe,
BS 152
.
(b) a heath, moor: inis aluinn ... f.¤ ferglas ina medhón
RC xiv 54y
. In n. l.:
do taraill le F.¤ nAirend ... conid F.¤
Slemna a ainm di sodoin,
Dinds. 113
(=
LL 168a27
). do
loisc ó fhráoch go tuinn ... `he burned ... from the heather
to the sea'
Duan. F. ii 320
. Hence in wide sense of an expanse,
indefinite tract or distance:
baí acum dar fraech immach |
cóeca ingen,
LU 3980
(
SCC 45
; `über die Heide begleiteten
mich' Thurn.,
Sagen 102
). ní rontétlai fiad dar f.¤
`no
quarry escaped him over the heather'
Metr. Dinds. iii 158
.
dlighidh righ Fear Luirg ... trí heich áilli tar ard ḟ.¤
`from
over the deep sea' (= from abroad ? or [for riding] over the
moor ?]
Leb. Cert. 132.14
=
for ardḟ.¤
,
BB 274b8
.
ruc a curach for
fraech fairge,
Anecd. i 52 § 15
(hardly 2 fráech, fine weather
being implied); ib.
57 § 56
v.l.; cf. tar fraich Erb (.i. Alba
[Alban
?]
ZCP v 487 § 12
(B. na f.).
(c) transf. of anything rough or bristling: cuiris f.¤ a
dromo a n-airde (of a boar),
Fianaig. 66.7
. soichfidh crú
tar fraoch fuilt `over dishevelled hair'
ML 122.7
. Cf.
ar
ḟraoch th'fuilt ... do earmuis gaoth puirt Parrthais,
23
H 8, 60
(Skene,
Celtic Scotland iii 424
). f.¤ frithrosc (name
of a species of Ogham in which the letters of two groups
were interchanged in inverse order) :
ogam rind fri derc
.i. f.¤ f.¤
,
Auraic. 5994
. cf.
6008
. See frithrosc.
(d) the Ogham name for the letter u :
ur .i. fraech,
Auraic. 1195
, cf.
gruidem dál .i. fraech,
Anecd. iii 43x
(Briatharogum Morainn ; not in the Auraic. version).
(e) npr. m.
Fróech mac Idaith,
LL 248a12
=
Fraech
mac Fidaig,
YBL 55b47
.
Froech,
TBC-I¹ 741
. ,
Fráech,
LU
5224
, etc.
Fraech,
AU 496
. Froech s.o.
Cuscraid,
Rawl.
161a38
. a
s.
Fraich,
Rawl. 161b2
. v
s.
Fraích,
LU 5221
.
g
s.
Froich,
TBC-I¹ 760
.
Fraích,
LU 5236
=
Fruich,
TBC-I¹ 759
.
See Onom. s.v. Ath F.¤
, Carn F.¤
, Síd F.¤
& cf. Nia (Nat) F.¤
Compds.
(a) with subst. : fraoch-choileach `
grouse
'
P. O'C.
(cf. cerc ḟraích).
¤finna
coarse or shaggy hair:
tría
fróechfinnu (-findfad v.l.) ferb,
BDD 130
(
LU 7733
).
¤mag
a heathy plain:
an Fraochmagh,
ML 72.20
(
ML² 1038
).
¤mes
`
heath-fruit' (bilberries, etc.). fraechmeas Brig Leithi
Leb. Cert. 2
.
¤madra
heath-dog, wolf (?) :
fána fraochmhadraibh,
TSh. 5698
(2 fráech ?).
¤dond : co Fingin fergga fráechdond
`
heather-brown
'
Metr. Dinds. iv 336
.
(b) with adj. : ?
¤lethan : (as npr. m.)
Findchad ... mac
Fraechlethain,
TBC-LL¹ 4760
(Traiglethain St) = Fraeglethain
LL 262a9
(
MU² 36
, traig-, traidh- v.l.).
¤mín (epithet of
hair) :
barr fraechmin ... ar laechraid Luchra,
SG 241.24
.
See also froíchne.