Print Edition

A B C D1 D2 E F G H I L M N O P R S T U


85 1 toinnem n m. salmon: ae drobessach cáinem di thon[n]e-
maib hErenn. Nách áe mór gaibter in Ess Rúaid ised
atberat ind iascairi: "Drobessach int éicni"; fobith is
[s]ainied do Drobéiss tonnem cáin and, Trip. 146.11 . toinn-
eamh .i. bradán, O'Cl.

2 toinnem xsee tuinnem, tonnad.

5 toinnmech adj o, ā (1 toinnem) rich in salmon: Drobhais toinn-
meach (.i. bradanach), Leb. Gab. 130.3 .

toir- xsee tair-.

tóir n i,ā,f. (? Originally disyllabic: Dia ar tooir, derbait
mail | ro delb cech cooir comlain, SR 1101. ) Vn. formation
10from *to-fo-reth-. fóir tóir táir, IGT Decl. § 42 . Later g s.
tórach, Caithr. Thoirdh. 143.10 . d s. toraig, ALC ii 118.15 .
Cf. fóir, fóirithin, tóirithin.
I (a) act of helping; help, assistance: tóir .i. fóirithin,
O'Cl. tūath tōir `Hilfe von Völkerstämmen,' Ält. Ir. Dicht.
15 i 29 § 28 . targa fortacht De for t. ¤ , SR 3631 . rí rosáer,
segda a t. ¤ , 7333 . ruc leis methil mogda móir, | mór a t. ¤
fri cobra cain, Met. Dinds. iii 380.10 . ní fúair t. ¤ ná tessar-
cain, iv 46.52 . torlach .i. luagh tóire dobeir fine dia tuisech
ar a t. ¤ , O'C. 121 ( H.3.18, 74a ). to thet chenel do thoir
20araile, O'C. 796 ( H.3.18, 370a ). suail na-tised toir, Ériu vii
227 § 63. acht cland da Conall iar coir | tall mar torand
dar toír treín, BB 45a2 . ? To this: othras .i. fo thoir ūais
.i. a thoir fo uaissle, Corm. Y 1035 . rop-sa mind ar tressa
t. ¤ | dia mba i cind mic Nessa náir, LL 150a27 .
25In phr. t. ¤ i n-éim (see 2 éim) timely help: is teóir (tóir,
v.l.) i neim a derb-chomalta ... cid teoir i neim duitsiu é,
ní ba teóir anéim dúnni, TBC 2970 . dom ficibsa cobuir
cōir | fo bithin is tōir a n-ēimh, ZCP x 47.22 . ba toir aneimh
dhósomh ... an lucht sin, Hugh Roe 290.z .
30In phr. fri t. ¤ as assistance (often used as cheville): ros
mathig fri toir uas dinn | cathir coir fa gabulrind, SR 6663 .
cia dobertha dam frim th. ¤ | a ben cét n-unga ṅdergóir,
6033 . batar hili slóig a scuir | fri t. ¤ don tabernacuil, 4580 .
in lind fria toir as cech maig | doḟuc doib asind ailig, 4067 .
35 in ri rofáidi fri t. ¤ , | do chlannaib aibni Iacóib, 3825 . cid
canat tonna, toirm trén | cen nach lén lonna fri t. ¤ , 7898 .
secht míli trénfer fri t. ¤ | ructha i mbrait ṁBabilóin, 7205 .
nibtar foichligthi fri t. ¤ | ro cro[i]chligthi fo chetóir, 3557 .
fri t. ¤ a mmuintire, AU i 434.14 = do foirithin, FM ii 588.16 .
40 Cf. rí rosáer fri treba tóir, SR 7317.
(b) armed help, reinforcement; host: ní fuil do thoír
nā do thinōl 'na farrad acht hē féin ina aonar, ZCP xiii
234.2 . ro curit techta ... uathib, do thinol toreach ┐ socraidi
cucu, Cog. 150.18 . is mile fer rob e a thoir (: nglōir), Ériu
45 viii 14.33 . do-chímse nach teann bhar dt. ¤ | gleann an
bhróin an tír-se i [dtáir], DDána 45.2 . riasan t. ¤ ndeidenaigh,
FM ii 588 17 . dochuaid Cormac ... 'na toir ┐ 'na thinol,
Ann. Conn. 1247.7 .
(c) pursuit to rescue a `creach'; pursuing party: tusa an
50chreach deisidhe ... ┐ as misi an toir, ZCP x 285.x . dorinne
doraidh (leg. tōraig) maith, dar fhasto moran do'n creich,
AU ii 464.3 . M. ... do mharbhadh i toraigheacht na ccreach
... ┐ brathair do Mac an Mileadh do ghabhail don toraigh
iaromh, FM iii 556.19 . cur gabsat crecha mora ┐ airgne,
55┐ toir mor do breith forra, Ann. Conn. 1306.4 . nacham don
t. ¤ ná don chreich, Content. xvi 3 . ní gaol creiche ciomhsa
a dtíre | Teallach nEachach, anba an t. ¤ , Studies 1939,
635.27 . ní hí an chreach atá gan t. ¤ , Aithd.D. 84.26 . ó
ghabhais le h'ais an chreach 'sgur bhuinis í dhon t. ¤ , Hackett
60 xxiv 21.
II (a) pursuit: ōtá sein ba tolgda in t. ¤ | co Inber Colptha
achētóir, Fianaig. 48.13 . feinnigh cró fa tenn ar toir, LL
394.43 . ba gein gleccach fri cech t. ¤ `on every chase,' Met.
Dinds. ii 14.50 . táir dá gach leith ina lenmhain | táin dá
65breith a mbernaidh bhig, IGT Decl. ex. 1158 . rug a chraísech
chráebh n-uaine | taísech úaine a táebh thóire, ex. 1205 .
trom an t. ¤ ar dhamh ndroibhéil | sagh coiléir óir í Alúin,
ex. 934 . ní bhéaraidh ar mhnáibh da moille | táir ar
bhféaghain chloinne Céin, TD 29.7 . béaraidh t. ¤ ar fhuil
70Ádhaimh, Aithd.D. 88.31 . leadarthach na ladrann gan
tlás le t. ¤ , Hackett xviii 21 . ar saoradh uadha gan eagla
tóra, Mac Aingil 87.14 . i dt. ¤ in pursuit: imda ríograd
imma lecht | rop líonmar oc techt nár t. ¤ , SG 389.30 . Hence
on account of: doghni neamhchlú a dtug na t. ¤ | don róimh
75rug a ghealchnú uaidh, ITS xiii 130.4 (O'Bruadair). téit
i dt. ¤ pursues: do ghlac Pilib Ruadh ... cead a Choronel ...
dul i dt. ¤ ar a' námhuid, Cín Lae Ó Meall. 48.11 .
(b) pursuing party, pursuers: doróich in tíarmóracht
forro ... dobeir Cu Chulaind tafond for in t. ¤ , LU 10464 .
80 doroich in toir uile for M., IT ii2 229.64 . re truim línmuire
na tora, ALC i 572.23 . rucadar orra co toir rotruim ┐ ...
do iompódar aran toraigh ... ┐ do marbadur triur ... don
tóraidh, AU iii 436.6 . a chóir is é ar n-a oighidh | oidhir
Dé t. ¤ a tabhaigh, DDána 47.3 . teann t. ¤ ga mbí baránta,
85 Aithd.D. 65.28 . tú an t. ¤ is tinne n-a leanmhain, 97.31 .
tug gur th. ¤ ort an t-éinḟear | déineamh smóil do ghort
Ghaidheal, IGT Decl. ex. 1747 . a richt na tóra do marbadh
uili iat, Celt. Rev. iv 114.7 . do deired na tóra, Caithr.
Thoirdh. 142.34 . re fuigell na tórach, 143.10 . méad na
tóire sin do bhi 'n-a diaidh, Keat. iii 1021.
5(c) persecution: le dlighthibh na nGall tug scannradh
ar Bhanba is t. ¤ , ITS iii a 108.8 (O'Rahilly).
III (a) act of having recourse to: t. ¤ sgol ar an mbéinne
mban, DDána 103.6 . an bhean fa trom t. ¤ `of great retinue,'
PBocht 5.35 . cách andeas dá toigh 's adtuaidh | gá feas
10nach foil ar a t. ¤ , Aithd. D. 1.31 . ní t. ¤ mná gan mhuiridhin,
65.12 . saobh gan t. ¤ ar theagh gcuiridh, 71.24 . ar cneidh
na cíghe atá t. ¤ , 100.13 . deaghthóir a ghoine acht go ngluais,
58.19 .
(b)? am scíth, am triamuin cach th. ¤ | for iarair mac
15n-Iacoib, SR 3099 . ? mairgg cend hi tabair lind loír |
mairg théit co dend fo th. ¤ , LL 163 margin . ? fa mba lasm-
bess det oc tōir | dilgud mōr ar monar sōaill, ZCP x 46 § 7 .
? beid ar Mhumhain na dt. ¤ dtroim | aibhne dúthchasa
Domhnoill, A. Ó Dálaigh lii 43. ? fuairis gliaidh is t. ¤ 'mun
20troid, Dán Dé xxix 22 . ? an aicme thrír atá i nDia | treise
ná t. ¤ is roilia, DDána 60.5 .