Search Results

Your search returned 2 result(s).

clúm, clúim

Cite this: eDIL s.v. clúm, clúim or dil.ie/9680
Last Revised: 2019

 

Forms: ā, clúmh, clūim, clúime, cluma, cluim, cluim, clúm, cluma, clúmh, clúimh, clúimhe, clúmh, chlúimh, chlúimhe, chlúmha

n (Lat. plūma) Orig. ā, f. O. and Mid. Ir. forms: n s. clúmh, Ériu xiii 40.12 . clūim, Corm. Y 342. 1018 . g s. clúime, Fél. Prol. 126 . inna cluma , RC x 76.11 . a s. or d s. cluim, Anecd. i 6.9 ( SCano 165 ). cluim, LU 1853 . clúm, SG 111.22 . PH 7400 . n p. cluma, LU 10478 . clúmh f., IGT Decl. § 39 . clúimh m. and f. (g s. clúimhe), § 45 . clúmh m. (g s. an chlúimh , an chlúimhe , an chlúmha ), § 46 .

(a) feathers; plumage, down : a múr chlúime `out of abundance of down', Fél. Prol. 126 . biadh ┐ ēdach lōghmar, clūim ┐ coilced , Corm. Y 1018 . īar comso clūm ┐ cēol, ZCP x 45.15 . co ráemid an cholcid . . . co mbatar a cluma for folúamain immon tech, LU 10478 . cur bo brec faithci an longphuirt dia cclúmaibh, TBC-LL¹ 2237 . ba lan a chorp . . . do clumuibh gleghealaibh amal cholum, Lat. Lives 108.y . pill cuilcthe clúimhe, SG 364.36 . áile suidhe n-árd n-esartha i mbí clúmh chubhaidh cosartha, Ériu xiii 40.12 . dogensatar ind eoin . . . sliachtad inna cluma cona nguilbnib, RC x 76.11 . in coilech ar mbeim a chind ┐ a choss ┐ a ch.¤ . . . de, LB 222b40 . cosmhuil do chúl . . . / re cluimh no re casnaidhe, BS 18.18 . feis oidhche gan chluimh a ccoill `without covering' (a feather-bed(?)), 120.25 . coimhgheal le clúimh eala, DDána 49.10 . dúil a leaba chlúimh ní chuir, Ir. Review 1912, 472 § 9 . go ccerchaill chlúimhe fóna ccennuibh, RSClára 112b .

(b) Of the hair or fur of animals: clūim .i. caol-sēim .i. ceilid (sic leg.) in srōin ima mbī, Corm. Y 342 . leth feola ┐ clúmh uili, . . . cethraime feola ┐ leth cluimhe, O'D. 937 (H. 3.17, 659a). daimh gheala gu cluim foda, Marco P. 10 . clúmh buabhuill, 162 . gné chlúimhe na gcaorach, Ir. Syll. Poetry 63 § 5 .

(c) Of human hair, eyebrows; fer co caschluimh (sic leg.), CCath. 7 . 'ma súil gcuirr-se do cumadh / a coimse do chlúimh mhalldubh, DDána 99.30 .

(d) Of the pile of cloth: a dhuine, ná déana ceasacht | ar chlúimh th'éadaigh, ar a dhlús 'o man, do not complain of the nap of your clothes or their thickness', Giolla Brighde 240 § 21 . clúmh an bhrait, PBocht 20.27 .

(e) vegetation, herbage, foliage : glas clūm (cluim, v.l.) caille clithaige, Ériu vii 4 § 4 ( LL 13662 ). go tteilc gach dos dlaoi da clúimh, ZCP viii 222 § 8 . at c.¤ claisse co clothblad (to Emain Macha), LL 2566 . an úir ar n-osgladh dá hioth / ag brosdadh ar chlúimh na gcleath, DDána 106.22 . nocha bhí clúmh trés an gcreig / nach creid a Rí . . . dhuid, Dán Dé xxix 26 ( IGT Decl. ex. 1121 ). níor léig graifne greagh síthe, / . . . / clúimh ar fhionnmhaoilinn t'fhaithche `grass', Studies 1922, 410 § 5 . earradh clúimh tiomchal gach tuir, TD 1.5 .

? a hairdarcus, a clūim, a carpat (of the central province of Ireland), Ériu iv 163.25 .

Compds. With noun. ar gcor cuairte an chlúmhaile, DDána 109.5 (`the mossy stone(?)', Ir. Monthly 1920, 482 § 5 ). do chalb rop colt clúmelta `feathered flocks', RC xx 404 § 122 (ACC Comm., B. na f.). Hence: cluimhealta .i. badhbh no feannóg, O'Cl. clúimhearla (see airla) coillteadh, O'Hara 3050 . Fig. a bhláth clúimhfheadha cheiníl of the leafy wood (to a lady), DDána 74.67 . folt clúmhraon gcam, 114.21 (`downy', Ir. Monthly 1920, 165 ).

With adj. go ceann-tirim, clúmh-álainn, Atlantis iv 134.19 . ar brat corcra clúmhchruinn with level pile(?), Magauran 1247 (`shaggy(?)'). croicenn clumdub ceatnaiti, MR 186.7 . dfheólaibh . . . ccethnatmolt ccluimhéttrocht `white-fleeced', Hugh Roe² 284.15 . co ceann-trom clúimh-fhliuch, Atlantis iv 134.12 . ag breith . . . a ccethnat cclumhfhoto chuca, Hugh Roe² 34.11 . do chethnattaibh cluimgheala, 122.24 . leaca mar ṡídhealaidh . . . gclúimhiodhain, Aithd. D. 72.8 . atá fá áonbhárr uaine / t'féighe corcra clúmhnuaidhe with fresh herbage (to Ireland), 23 G 24, 272.6 . ug circe clumruaidhe, MR 28.z . taisteal h'uilleadh gclúimhthiogh gcorr thickly clothed with vegetation (of Ireland), Measgra D. 50.35 . cofacca . . . in deilb ndochruid / coscháil cennléith clúmchochlaig `bushy-browed', Ériu iv 102 § 44 . ¤dérai(g)the see 1 dérgud.

2 tin

Cite this: eDIL s.v. 2 tin or dil.ie/40830

 

adj ( cf. tinach, tinaid, 2 tinne) u soft part, fat part (of body): Columb Cille, cóelais tin 'Columb Cille, he made his belly thin' Ériu xxiv 19 § 18 . frisbert tinu a thoib .i. ro frithbrudestar conar'bo thiug a thoeb, quia fit `tin' .i. tiug nó moeth nó boc nó tosach, ut dicitur `tinnscital,' ACC § 101 ; 'he opposed the fat parts of his body' Ériu xxiv 30-31 . tin .i. meith no bocc no maoth, ut dicitur, frisbert tinu a taoib ┐ ni bi fri coilced tinca, H 3.18, 79 . ( O'Curry 138 ). tin .i. bog, ut est frisbert ..., O'Dav. 1601. tin .i. tosach no bunadh. tinnrem .i. tinnsgital, 1602 . tin .i. maoth nó meth nó bocc nó tosach nó tindscetal nó tinnrem, O'Mulc. 871 . Hence in B. na f. soft, easy: búc tion, ZCP iii 378.12 = budc t.¤ , v 483.18 .